Veelgestelde vragen over aardgasvrij Uithoorn

De gemeente Uithoorn gaat op weg naar aardgasvrij. Hieronder vindt u de antwoorden op veelgestelde vragen over dit onderwerp. 

A. Op weg naar aardgasvrij

1. Een aardgasvrij Uithoorn, waarom is dat nodig?

De meeste inwoners van Uithoorn willen een leefbare en duurzame leefomgeving waar ook onze kinderen en kleinkinderen met plezier kunnen leven. De Nederlandse regering wil dat alle energie in Nederland in 2050 groen is. Dat betekent dat er vanaf 2050 geen aardgas meer gebruikt kan worden om huizen en gebouwen te verwarmen.

2. Waarom is aardgasvrij goed voor het klimaat?

Aardgas is een fossiele brandstof. Bij het verbranden van aardgas komt CO2 vrij. Sinds ongeveer 1850 stoten wij zoveel CO2 uit, dat de gemiddelde temperatuur op aarde op dit moment snel stijgt. Deze opwarming zorgt voor veranderingen in het klimaat. Deze veranderingen hebben grote gevolgen voor mensen, dieren en planten overal ter wereld. Maar liefst 95 procent van de 7,7 miljoen huishoudens in Nederland gebruikt aardgas voor verwarming, warm water en om op te koken. Al die woningen bij elkaar zorgen voor een flinke CO2-uitstoot: wel 11 procent van de totale Nederlandse uitstoot van broeikasgassen. Stoppen met het gebruik van aardgas zorgt dus voor een flinke afname van onze CO2-uitstoot. En hoe minder CO2 in de lucht, hoe beter dat is voor het klimaat.

3. Worden wij als bewoners betrokken bij de oplossing?

Uiteraard. Veel oplossingen, zoals een warmtenet, kunnen alleen per wijk uitgevoerd worden. De gemeente organiseert dit proces samen met verhuurders van huurwoningen, energieleveranciers, initiatieven uit de wijk, bewoners en andere partijen. Inwoners worden op die manier betrokken bij de mogelijke oplossingen voor hun wijk. Alle Nederlandse gemeenten moeten uiterlijk 2021 een plan maken waarin ze per wijk aangeven welk alternatief voor die wijk het (waarschijnlijk) wordt en wanneer welke wijk aan de beurt is om over te stappen. 
Daarbij wordt onder andere gekeken naar de planning voor het vervangen van het huidige gasnet. Na ongeveer 45 jaar moeten gasleidingen vervangen worden. Elk jaar moeten er dus grote stukken van het gasnet vervangen worden. Het is mogelijk dat de leidingen straks niet vervangen, maar verwijderd worden.

4. Wie bepaalt hoe ik ga wonen zonder aardgas?

De bewoners worden betrokken bij de keuze voor hun wijk en worden geïnformeerd over de mogelijke oplossingen. De gemeente beslist uiteindelijk welk alternatief het wordt en geeft aan op welk moment welke wijk overstapt. Uiteraard gaat dat in samenspraak met alle betrokkenen.

5. Als ik weiger mee te werken, wat gebeurt er dan?

Uiteindelijk gaat iedereen in Nederland van het gas af. Het is niet de bedoeling dat mensen vanaf 2050 (de landelijke deadline) in de kou komen te zitten. Om dit te voorkomen wil de gemeente al vroeg beginnen en alle inwoners van de gemeente Uithoorn zo goed mogelijk helpen bij dit proces.

6. Moeten de bedrijven ook meedoen?

Ja, iedereen doet mee. Niet alleen huizen worden aardgasvrij, maar ook de gemeente zelf, bedrijven en industrie. Zo zal het gemeentehuis van Uithoorn vermoedelijk al in 2020 van het gas af gaan. 
Nu ook de landelijke deadline van 2050 bekend is, kunnen bedrijven makkelijker investeren in duurzame oplossingen. Ook kunnen bedrijven restwarmte beschikbaar stellen voor warmtenetten. Daarnaast kunnen ze hun daken beschikbaar stellen voor zonnepanelen, voor zichzelf of voor andere inwoners van Uithoorn.

7. Wat gebeurt er bij andere gemeenten in Nederland?

In Nederland hebben we nog weinig ervaring met het overstappen van wijken op alternatieve warmtebronnen. Om dit te laten lukken is er goede samenwerking nodig op lokaal, regionaal en landelijk niveau. We werken samen met de omliggende gemeenten, bijvoorbeeld met het Regionale Energieloket. 

8. Wat gebeurt er met de gasleidingen onder de grond?

Als mensen geen gas meer gebruiken, zijn gasleidingen zoals het er nu uitziet niet meer nodig. In de wet staat dat de leidingen dan niet meer in de grond mogen zitten.

9. Kunnen de gasleidingen niet ergens anders voor worden gebruikt?

Sommige gasleidingen kunnen ook gebruikt worden voor synthetisch gas of waterstof. Naar synthetisch gas en waterstof wordt nu veel onderzoek gedaan. Het kost veel (groene) energie om synthetisch gas of waterstof te maken en ook in huis werkt het net even anders dan aardgas. Daarom weten we nu nog niet of we synthetisch gas en waterstof kunnen gebruiken als alternatief voor aardgas. Op dit moment lijkt het niet waarschijnlijk dat dit op grote schaal zal worden toegepast.

B. De planning

10. Wanneer gaat mijn wijk van het gas af?

Op dit moment weten wij niet wanneer uw wijk of buurt van het aardgas af gaat en welk alternatief daarvoor in de plaats komt. De gemeente onderzoekt welke andere soort verwarming het meest geschikt is voor uw wijk. Elke wijk is anders en er is niet één oplossing. Het kan zijn dat uw wijk wordt aangesloten op het warmtenet, dat uw wijk ‘all-electric’ wordt (dan is een warmtepomp de beste optie) of dat uw wijk groen gas krijgt.

11. Wanneer weet ik waar ik aan toe ben?

Alle Nederlandse gemeenten moeten uiterlijk 2021 publiceren wat de planning wordt tot 2030. Daarin is per wijk aangegeven welk alternatief er komt voor aardgas en wanneer de wijk aan de beurt is. Met de kennis van nu verwachten wij dat het per wijk ongeveer tien jaar duurt om van het gas af te gaan. Wettelijk moet de gemeente de plannen hiervoor minimaal acht jaar van te voren vaststellen.

C. In huis

12. Waar gebruik ik gas voor?

De meeste huishoudens gebruiken 95% van hun gas voor de verwarming en 5% om mee te koken.

13. Hoe ga ik mijn huis verwarmen zonder aardgas?

Er zijn verschillende manieren om woningen te verwarmen zonder aardgas:

  • Warmtenetten: dat zijn netwerken van leidingen onder de grond, waardoor warm water stroomt. Dat warme water, afkomstig van een warmtebron in de buurt, kan worden gebruikt om huizen te verwarmen. In huis heb u dan vloerverwarming en/of wandverwarming, of radiatoren. Lees er meer over op hieropgewekt.nl
  • Elektrische oplossingen: u kunt uw huis ook met elektrische apparaten verwarmen. U gebruikt dan bijna in alle gevallen een warmtepomp. Die verwarmt uw huis als een soort “omgekeerde koelkast”. In huis heeft u dan meestal vloerverwarming en/of wandverwarming. Lees meer informatie over de warmtepomp op RegionaalEnergieloket.nl.
  • Biogas: dat is gas dat wordt geproduceerd door de vergisting van mest of andere afvalproducten. In een woning werkt biogas exact hetzelfde als aardgas voor verwarmen en koken, het enige verschil is dat de herkomst van het gas duurzaam is. Biogas is maar beperkt beschikbaar in Nederland en er is niet genoeg om alle huizen mee te verwarmen. Biogas zal dan ook vooral worden gebruikt in woningen waar geen andere oplossingen mogelijk zijn, zoals monumentale panden. Lees meer over groen gas op hieropgewekt.nl en toepassingen in monumenten op RegionaalEnergieloket.nl

14. Is een houtkachel of open haard duurzaam?

Hout stoken in een houtkachel of open haard is niet duurzaam: een groot deel van de warmte vliegt de schoorsteen uit. Ook zorgen ze voor veel schadelijke stoffen en fijnstof in en om je huis. Een pelletkachel of biomassaketel op houtkorrels is weliswaar duurzamer, maar ook hierover is nog veel discussie. Kijk op MilieuCentraal.nl voor meer informatie. 

15. Wat is het verschil tussen lagetemperatuur- en hogetemperatuurverwarming?

De verwarming door gas die we nu hebben, verwarmt onze huizen op een hoge temperatuur. Die temperatuur is ongeveer 60 graden. Dat is zo warm, dat u gewone radiatoren kunt gebruiken en uw huis niet goed geïsoleerd hoeft te zijn. Bij lagetemperatuurverwarming, bijvoorbeeld door een warmtepomp, wordt uw huis verwarmd op ongeveer 40 graden. Omdat u dus minder warmte heeft, is het belangrijk dat u uw huis goed isoleert. Anders gaat er namelijk warmte verloren.

Ook moet de warmte goed door uw huis verspreid worden. Dat kan bijvoorbeeld met wand- en/of vloerverwarming. Dit zorgt voor een constante en comfortabele temperatuur in huis. Sommige mensen ervaren verwarmen met een lage temperatuur als ‘anders’ dan verwarmen met de hoge temperatuur van gas. Het is bijvoorbeeld niet meer mogelijk de temperatuur een graadje aan te passen. Lees meer over verwarmen met lage temperatuur op RegionaalEnergieloket.nl

16. Krijg ik het nog wel warm?

Met alle nieuwe manieren van verwarmen wordt het in huis comfortabel warm. U moet wel in alle gevallen uw huis isoleren. Dit is niet alleen belangrijk om energie te besparen, maar ook voor een prettige temperatuur. Bij lagetemperatuurverwarming, zoals met een warmtepomp, wordt verwarmen soms wel anders ervaren dan met aardgas. Het huis wordt geleidelijk verwarmd en door de goede isolatie blijft de temperatuur heel constant, ook ‘s nachts. Het is dus niet meer mogelijk om de temperatuur binnen korte tijd een paar graden te laten stijgen of dalen.
Informatie over isoleren vindt u op RegionaalEnergieloket.nl

17. Waarom is isoleren belangrijk?

Isolatie is de beste manier om energie te besparen, maar ook om uw huis zo comfortabel mogelijk te maken. Met goede isolatie gaat er namelijk heel weinig warmte verloren. Zo heeft u minder energie nodig om uw huis te verwarmen en blijft de temperatuur in huis constant. In de winter blijft een goed geïsoleerd huis lekker warm, en in de zomer juist koel. Bij lagetemperatuurverwarming, zoals met een warmtepomp, is isolatie de belangrijkste maatregel. Zonder isolatie krijg u het in huis met een verwarming op lage temperatuur niet goed warm. Kijk op de website van het Regionaal Energieloket

18. Ik overweeg de aanschaf van een nieuwe cv-ketel. Wat kan ik het beste doen?

Er is niet één antwoord op deze vraag. Vaak is het (nog) het beste om de cv-ketel ‘gewoon’ te vervangen, al dan niet door een hybride-cv ketel (een combinatie tussen een cv-ketel en een warmtepomp). Maar soms is een warmtepomp wél al een geschikt alternatief. Dat hangt vooral van uw woning af. Wij adviseren om u goed en ruim van te voren te oriënteren op de verschillende mogelijkheden. U kunt meer informatie vinden op RegionaalEnergieloket.nl en op MilieuCentraal.nl

19. Wat gebeurt er met de cv-ketel? 

Op dit moment is nog niet bekend hoe de warmtevoorziening in uw wijk eruit gaat zien. Omdat Nederland aardgasvrij wordt, heeft u straks geen cv-ketel meer nodig. Bij elektrische oplossingen wordt de cv-ketel bijna altijd vervangen door een warmtepomp. Lees hier meer over op RegionaalEnergieloket.nl. Alleen als u overstapt op biogas (als u die mogelijkheid straks heeft) kunt u een cv-ketel blijven gebruiken.

20. Heb ik straks nog steeds radiatoren aan de muur?

Het verschilt per woning en per oplossing of u bestaande radiatoren blijft gebruiken. 
Als u overstapt op biogas of een warmtenet op hoge temperatuur, kunt u uw radiatoren blijven gebruiken. Bij andere oplossingen, zoals een warmtepomp, stapt u over op lagetemperatuurverwarming. Dit betekent dat het huis verwarmd wordt op een lagere temperatuur dan met aardgas. In dat geval is het vaak prettig om bijvoorbeeld vloerverwarming te hebben. Die geeft warmte af over een groter oppervlakte, waardoor het in huis heel constant en comfortabel warm wordt. Bij lagetemperatuurverwarming is het noodzakelijk dat de woning volledig is geïsoleerd, zodat de warmte niet kan ontsnappen. Lees meer op de website van het Regionaal Energieloket

21. Waar vind ik de ruimte voor een warmtepomp?

Een warmtepomp is een groot apparaat en neemt ongeveer evenveel ruimte in beslag als een koelkast. Een warmtepomp is dus groter dan een cv-ketel en heeft vaak een binnen- en buitengedeelte. Als u kiest voor een warmtepomp is het nodig om ruimte te creëren in bijvoorbeeld de gangkast of op de plek van de huidige cv-ketel. Bij een warmtepomp met buitengedeelte moet ook ruimte vrijgemaakt worden in de tuin, op het balkon of op het dak. Lees meer over warmtepomp op RegionaalEnergieloket.nl

22. Moet ik mijn gasfornuis vervangen?

Als u niet meer bent aangesloten op het gasnet, kunt u ook niet meer koken op gas. U moet dan overstappen op een elektrische manier van koken. De meest veilige en energiezuinige optie is koken op inductie. Koken op inductie heeft ook nog veel andere voordelen, hierover kunt u alles lezen op hieropgewekt.nl. Het gasfornuis kan alleen blijven staan als u de mogelijkheid heeft om over te stappen op biogas. Lees hier meer over op hieropgewekt.nl.

23. Is koken op inductie gevaarlijk?

Nee, koken op inductie is niet gevaarlijk. Inductieplaten werken op basis van een inductiestroom die zorgt voor elektromagnetische velden. Elektromagnetische velden worden vaak verward met straling. Er wordt daarom weleens gedacht dat er bij koken op inductie straling vrijkomt die effect kan hebben op uw gezondheid. Dit is niet het geval. Veel huishoudelijke apparaten zoals wasmachines, haardrogers, mobiele telefoons en elektrische tandenborstels maken gebruik van inductiestroom en creëren deze velden. Volgens de vereiste Europese laagspanningsrichtlijn mogen apparaten alleen op de markt worden gebracht als ze veilig zijn en geen gevaar vormen voor uw gezondheid.

Koken op inductie is bovendien veel veiliger dan koken op gas. U kookt niet op open vuur, de temperatuur van het fornuis is makkelijker te controleren en de pannen worden niet heet aan de buitenkant. De kans dat iemand zich verbrandt is bij koken op inductie dan ook veel kleiner dan bij koken op gas.

D. Wat moet ik aanpassen in huis om aardgasvrij te wonen?

24. Hoe gaat mijn huis eruit zien zonder aardgas?

Hoe uw huis eruit gaat zien hangt af van de manier waarop u uw huis gaat verwarmen. 
De meeste huizen stappen over op een warmtepomp (RegionaalEnergieloket.nl) of worden aangesloten op een warmtenet. In allebei de gevallen zijn er veranderingen in huis nodig. Zo moet u bijvoorbeeld overstappen op een elektrische manier van koken. De meest veilige en energiezuinige optie is koken op inductie. Lees hier meer over op hieropegewekt.nl. Alleen als u kunt overstappen op biogas verandert er in principe niks. Zowel uw verwarmingssysteem als uw kookfornuis blijven dan hetzelfde.

25. Kan ik zomaar overstappen op inductie?

U kunt altijd overstappen op inductie (hieropgewekt.nl). Hoe gemakkelijk u een inductiekookplaat aan kunt sluiten hangt af van de hoeveelheid elektriciteit die deze gebruikt. Dit verschilt per model. In de gebruiksaanwijzing van de kookplaat staat alle informatie hierover.
Omdat u met inductie meer elektriciteit gaat gebruiken heeft u ook een moderne meterkast nodig. De kans is ook groot dat u een extra groep moet aanleggen. Het is verstandig om dit door een specialist te laten doen.

26. Warmtepomp 

Als u overstapt op elektrische oplossingen krijgt u bijna altijd een warmtepomp. Voor u een warmtepomp kunt installeren, moet u mogelijk wel wat maatregelen nemen. Allereerst moet er ruimte vrij zijn in een gangkast of andere kamer, in de tuin, op het balkon of op het dak. Een warmtepomp is namelijk groter dan een cv-ketel en bestaat vaak uit een binnen- en buitengedeelte. 

Omdat warmtepompen (RegionaalEnergieloket.nl) gebruik maken van een lage temperatuur is het heel belangrijk dat uw huis goed geïsoleerd is en alle naden en kieren dicht zijn. Anders gaat er veel warmte verloren en is uw woning niet comfortabel te verwarmen. Daarnaast heeft u ook een speciaal systeem nodig om de warmte zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Door de lage temperatuur kunnen bestaande radiatoren de warmte vaak niet voldoende door het huis verspreiden. Ze worden, als er nog geen vloerverwarming aanwezig is, meestal vervangen door wand- en/of vloerverwarming of speciale radiatoren.

27. Warmtenet

Bij een warmtenet komt de warmte via leidingen uw huis binnen. U heeft geen cv-ketel nodig en houdt dus meer ruimte over in huis. Een warmtenet kan een hoge of lage temperatuur hebben. Bij een warmtenet op hoge temperatuur kan het zijn dat de bestaande radiatoren gewoon gebruikt blijven worden. Bij een warmtenet op lage temperatuur heeft u, net als bij een warmtepomp, vaak vloer- en/of wandverwarming in plaats van radiatoren aan de muren. Ook is het erg belangrijk de woning goed te isoleren en naden en kieren te dichten. Er gaat dan zo min mogelijk warmte verloren wat zorgt voor een constante en comfortabele temperatuur in huis.

28. Meer oplossingen die aanpassingen in huis vragen

Wanneer u kiest voor een zonneboiler voor warm water zijn er eveneens aanpassingen in huis nodig. Ook kunt u de aanschaf infraroodpanelen of pelletkachels voor extra warmte in bepaalde ruimtes overwegen. Ook hiervoor zijn aanpassingen in huis nodig. Lees meer op RegionaalEnergieloket.nl

29. Wie kan mij advies geven over hoe ik mijn huis het beste kan verbouwen?

U kunt op veel verschillende manieren advies krijgen over wat bij uw huis past. U kunt bijvoorbeeld een onafhankelijke adviseur langs laten komen om te kijken wat er in uw huis allemaal nog moet/kan gebeuren voor u van het gas af kunt. Ook het Regionaal EnergieLoket kan u helpen met informatie. 

30. Wordt mijn huis meer waard?

Een duurzaam huis is voorbereid op de toekomst en kan er jaren tegenaan. Met een nieuwe warmtebron is de maandelijkse energierekening lager, ook omdat het huis beter wordt geïsoleerd. Het kan zijn dat een huis met een lagere energierekening meer waard is. Ook kan het fijn zijn voor nieuwe eigenaren om te weten dat het huis niet meer verbouwd hoeft te worden. Dat kan ook invloed hebben op de waarde.

31. Welke subsidies zijn er allemaal?

Een overzicht van alle regelingen vindt u op de website van het Regionaal Energieloket of op Energiesubsidiewijzer.nl

E. Voorbereiden op aardgasvrij wonen

32. Ik weet nog niet op welke manier mijn huis aardgasvrij wordt. Wat kan ik nu al wél doen?

Het belangrijkste is dat u ervoor zorgt dat u energie bespaart. Zo kunt u zorgen dat u nu al minder gas nodig heeft voor verwarming door te isoleren. Als huiseigenaar kunt u maatregelen nemen door uw dak, vloer en muren te isoleren, HR+++ glas in uw ramen te zetten en zonnepanelen te installeren. Meer informatie op Regionaal Energieloket

Ook kunt u als uw gasfornuis aan vervanging toe is alvast gaan koken op inductie (hieropgewekt.nl). Het is comfortabel en veilig. U heeft meestal een extra groep nodig in uw meterkast. 
Ook kunt u kleinere energiesparingsmaatregelen (RegionaalEnergieloket.nl) nemen zoals het plaatsen van tochtstrips of het aanbrengen van radiatorfolie. Lees meer op RegionaalEnergieloket.nl

F. Informatie voor huurders en VvE’s 

33. Welke maatregelen kan ik nemen als huurder? 

Als u een huis huurt, is het moeilijker om zelf maatregelen te nemen. U kunt bijvoorbeeld niet zomaar isoleren of zonnepanelen kopen. U kunt dit wel bespreken met uw verhuurder of de woningbouwcorporatie. Veel van deze corporaties maken nu al grote stappen voor duurzame energie. Wat u wel makkelijk zelf kunt doen, is kiezen voor groene stroom. We moeten namelijk niet alleen stoppen met gas, maar ook duurzame stroom gaan gebruiken. Daarnaast kunnen tochtstrips, radiatorfolie of dubbelglasfolie ook helpen om nu al gas te besparen. Kijk voor meer informatie op RegionaalEnergieloket.nl

34. Ik woon in een appartement met een Vereniging van Eigenaren (VvE). Waar moeten wij op letten? 

Het Regionaal Energieloket heeft speciaal voor VvE’s een informatiepagina.