Cindu-toespraak burgemeester Heiliegers

Geachte aanwezigen,
Vandaag, vrijdag 8 juli 2022, is het, bijna op de minuut af, 30 jaar geleden dat er hier een groot drama voltrekt. Van dien aard dat wij hier 30 jaar na dato nog steeds bij stil staan. 8 juli 1992 kan dan ook gezien worden als één van de meest zwarte dagen in de geschiedenis van onze gemeente.

De grote explosie in de chemische fabriek op het Cindu-terrein kost drie moedige, jonge bedrijfsbrandwachten het leven: Cor de Bruin; Bert Gijzen en Eric de Meijer. Allen uit Uithoorn. Zij komen na die bewuste 8 juli niet meer thuis bij hun familie. Daarnaast vallen er nog elf andere gewonden, waarvan drie zeer ernstig. 

Wat al redelijk snel duidelijk wordt, is dat de explosie veroorzaakt is door een menselijke fout. Om 9.20 uur die ochtend ontdekt men namelijk dat de temperatuur in de ketel te snel oploopt. De ketel is voorzien van een koelinstallatie, maar daarmee kan de temperatuurstijging nu niet worden verminderd. Men vraagt het lab het genomen controlemonster te bekijken. Dan blijkt dat de samenstelling van het mengsel in de tank verkeerd is. Intussen is op de administratie ontdekt dat het recept van ketel HP-1 een verkeerd tanknummer bevat. 

De bedrijfsbrandweer wordt direct opgeroepen om de ketel verder af te koelen. Om 9.35 uur zijn zij ter plaatste en proberen alles onder controle te krijgen. Met gevaar voor eigen leven. Maar het vat explodeert. De kracht van de explosie is enorm…. de brokstukken zijn in de wijde omgeving te vinden. 

We kunnen ons alleen maar voorstellen wat de families hebben doorgemaakt. Eerstens niet wetende of hun partner nog in leven is. 

Er heerst grote spanning bij de familieleden die vrijwel direct na het ongeluk opgevangen worden in een locatie hier vlakbij. Vragen als ’Wat is er gebeurd?  Is mijn geliefde nog in leven?’ kunnen niet direct beantwoord worden. Alles wat de familieleden op dat moment kunnen doen is afwachten. De tijd stond stil in Uithoorn. 

Twee weduwen zijn vandaag hier aanwezig: Corry Gijzen en Carla de Meijer. Wij herdenken vandaag onder andere jullie partners. Uw man, mevrouw De Meijer, is slechts 34 jaar toen hij het leven liet. En uw man, mevrouw Gijzen, is nog maar 47. Beiden zijn zij veel te jong heengegaan. En van de één op de andere dag staan jullie er alleen voor. Verschrikkelijk.

De ramp heeft niet alleen diepe sporen achter gelaten bij de families van de slachtoffers. Veel inwoners weten nog precies wat zij op dat moment aan het doen waren. Sommigen dachten dat het om een bomaanslag ging of dachten aan een aardbeving. Anderen, die hier vlakbij werkten, vlogen onder hun bureau van angst. Er was grote paniek alom. Ik hoor ook van menigeen dat deze ramp voor altijd in het geheugen is gegrift. 

De burgemeester van destijds, de heer Castenmiller, was ten tijde van de explosie in het gemeentehuis, een paar kilometer verderop langs de Amstel. Hij hoorde en zag de fabriek exploderen. Al om 10.05 uur tuigde hij een Gemeentelijke RampenStaf op. Ofwel een crisisteam. Alles moest in een rap tempo geregeld worden. Geen gemakkelijke taak, want met name de kleinere gemeenten waren destijds niet geoefend in het optreden tijdens crisis. 

En dan te bedenken wat voor impact dit heeft gehad op onze brandweerlieden. De brandweer van Uithoorn reageert die ochtend meteen op de explosie en rukt uit met alle voertuigen, nog voordat de piepers zijn afgegaan. Zij worden al snel geassisteerd door korpsen uit de regio.

De huidige commandant van de brandweer Tijs van Lieshout is hier vandaag ook aanwezig en zal daar straks meer over zeggen. 

Ik kan alleen zeggen dat ik enorm veel respect heb voor de brandweerlieden die die ochtend klaarstonden om de enorme vlammenzee en de enorme hitte te lijft te gaan. Een vlammenzee die eigenlijk amper te benaderen was.

Wat fijn dat we hier dertig jaar na de ramp bij elkaar kunnen zijn om te herdenken. En wat mooi dat Carla de Meijer en Corry Gijzen straks samen het herdenkingsmonument onthullen, onder het toeziend oog van hun familieleden. De totstandkoming van dit monument is mede mogelijk gemaakt door de inzet van Herman Bezuijen, hier ook aanwezig. Mijn complimenten.

Dit monument zal de herinnering levend houden. Maar wat ik met name wens is dat dit monument de nabestaanden steun biedt. Want dat is wat u verdiend. 

Dank u wel.

Pieter Heiliegers, burgemeester Uithoorn