Ambitie van 2,7 TWh haalbaar met ruimte voor zorgvuldige afweging

De Regionale Energiestrategie (RES) van Noord-Holland Zuid is gepubliceerd. Het resultaat van vele onderzoeken, gesprekken en bijeenkomsten. In de RES staat hoe de regio de ambitie van 2,7 TWh aan wind- en zonne-energie in 2030 wil realiseren. Hiervan wordt nu al 0,7 TWh opgewekt. En er staat in hoe zij de warmtetransitie wil versnellen. Dit is een haalbare ambitie met voldoende ruimte voor een zorgvuldige afweging.

Belangrijk uitgangspunt bij de realisatie van deze ambitie is om tot een eerlijke verdeling van de lusten en de lasten te komen. In mei en juni 2021 besluiten de gemeenteraden en de algemeen besturen van de waterschappen over RES 1.0. Begin juli doet Provinciale Staten dit. De verdere uitwerking zal plaats moeten vinden door zorgvuldige participatie en het streven naar minimaal 50% lokaal eigendom per project.

Waar wel en waar niet?

In een uitgebreid proces is opgehaald waar mogelijkheden zijn. Dit vanuit het perspectief van natuur en milieu, de kosten, de impact op het elektriciteitsnetwerk en of er wel en geen draagvlak is voor opwek van zonne- en windenergie. En dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Er zijn zorgen voor de eigen woonomgeving, gezondheid, de effecten op natuur en landschap en landbouwgronden. In onder andere Amsterdam, Haarlemmermeer, het Gooi en rondom het Gein zijn en worden stevige discussies gevoerd. Dit heeft er toe geleid dat zoekgebieden zijn afgevallen of anders zijn afgebakend. Ook zijn er ten opzichte van de concept-RES nieuwe zoekgebieden toegevoegd. In het algemeen ging in Noord-Holland Zuid de voorkeur uit naar zonnepanelen op geluidsschermen, boven parkeerterreinen en op grote daken. Daarnaast zijn plekken aangewezen op en bij industrieterreinen en langs wegen. Bij elkaar opgeteld kan in de zoekgebieden 2,7 TWh duurzame energie opgewekt worden. 

Naast de opwek van duurzame elektriciteit is de warmteopgave een belangrijk onderdeel van de RES. Deze wordt uitgewerkt in de Regionale Structuur Warmte (RSW). Doel van deze opgave is gebouwen te verwarmen zonder aardgas. Voor de RES 1.0 is op regionaal niveau afgesproken de mogelijke duurzame warmtebronnen in kaart te brengen en samenwerking op te zetten. Om die reden is in de RSW in de RES 1.0 een gezamenlijke werkagenda opgesteld om ontwikkelingen en innovaties op de voet te volgen, toe te passen en aan te jagen. 

Edward Stigter, gedeputeerde Klimaat en energie van de provincie Noord-Holland: ‘Er zijn veel mensen op de been gebracht om tot dit resultaat te komen. Daar ben ik blij mee. De uitkomst is daardoor rijk en veelzijdig. En het houdt hier niet op. Ook bij de uitvoering van de ambities gaan we het samen doen. Met inwoners, bedrijven, energiecoöperaties, natuurorganisaties en vele andere betrokkenen.’

Van zoekgebied naar concrete projecten

De 32 zoekgebieden in Noord-Holland Zuid die nu in de RES 1.0 worden opgenomen, hebben geen juridische status. Een zoekgebied krijgt pas juridische status wanneer een gemeente een vergunning voor het plaatsen van windturbines of zonneweides afgeeft. Hieraan gaat nog een heel proces vooraf. Nadat de gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen de RES hebben vastgesteld, zullen deze overheden de zoekgebieden opnemen in hun ruimtelijk beleid. Gemeenten passen bijvoorbeeld hun bestemmingsplannen aan en de provincie zorgt dat haar regelgeving zo wordt aangepast dat de RES’en uitgevoerd kunnen worden. Voordat een vergunning kan worden afgegeven, wordt voor ieder zonnepark en iedere windturbine samen met inwoners en belanghebbenden een zorgvuldige afweging gemaakt. In de RES zijn daarom ook afspraken gemaakt over een eerlijke verdeling van lusten en lasten, het betrekken van inwoners en belanghebbenden en landschappelijke inpassing. Daarnaast houdt de regio de deur open voor nieuwe initiatieven.

Zonder samenwerking geen resultaat

De RES 1.0 is meer dan een kaart met zoekgebieden voor zonne- en windenergie en een regionale structuur warmte. Het proces van de RES heeft geleid tot een groeiend besef van urgentie, tot nauwe samenwerking tussen overheden, netbeheerders en belanghebbenden en nieuwe samenwerkingen tussen partijen. Het heeft het gesprek met de samenleving over de energietransitie op gang gebracht, ook in de steden en dorpen in onze regio. Het proces heeft ook geleid tot nieuwe kennis over een groot aantal onderwerpen. Bovenal heeft de samenwerking ervoor gezorgd dat er een gezamenlijke ambitie is. En het vertrouwen dat er binnen de regio voldoende kansen liggen om de energietransitie met elkaar en verantwoord vorm te geven. 

Hoe zit het met de RES in Uithoorn?

“De gemeente Uithoorn zet voor de RES 1.0 in op zon op grote daken en onderzoekt via de omgevingsvisie of, waar en hoe in Uithoorn en de Kwakel ruimte gereserveerd wordt voor de grootschalige opwek door zon- en/of wind op land,” vertelt wethouder Hans Bouma. Verder geeft de wethouder aan: “De zoekgebieden uit de RES worden daarin als input meegenomen. De energietransitie is een grote, belangrijke opgave. Er zijn meer belangrijke opgaven in de gemeente die ruimte vragen, zoals klimaatadaptatie, economie, woningbouw, mobiliteit, groen en recreatie. Ruimte is schaars in de gemeente, dus een integrale afweging is nodig. In de gemeentelijke omgevingsvisie kan deze integrale afweging met andere mogelijke functies plaatsvinden en kan ook eerste globale toetsing van draagvlak voor opwek duurzame energie op een locatie in de zoekgebieden gebeuren. Uiteindelijk wordt het besluit over de zoekgebieden dus pas in de omgevingsvisie genomen.

Als de zoekgebieden uiteindelijk in de omgevingsvisie worden opgenomen, kan verdere uitwerking richting de RES 2.0 plaatsvinden. De gemeente Uithoorn kan vast een bijdrage leveren aan de grootschalige opwek van duurzame energie door nu te starten met het stimuleren van zon op grote daken. Intussen kan de gemeente via een gedegen proces de verdere mogelijkheden voor zonne- en/of wind energie op land onderzoeken. Inwoners kunnen dus via de participatie over de Omgevingsvisie meedenken over de zoekgebieden in Uithoorn en de Kwakel en hun mening daarover kenbaar maken.”

Informatieavond

Op woensdag 28 april werd er een online toelichting gegeven op de keuzes die de regio maakt. Hoeveel wil de regio gaan opwekken tot 2030? Waar liggen de zoekgebieden? Wat is een zoekgebied eigenlijk? Welke stappen volgen nog totdat uiteindelijk een vergunning kan worden verleend? En hoe kunnen bewoners en belanghebbenden hierover nog meepraten?
De toelichting is voor iedereen te terug te kijken op energieregionhz.nl/informatieavond-res
Heeft u vragen naar aanleiding van dit bericht of na het terugkijken van de avond, dan kunt u die stellen aan de gemeente Uithoorn via duurzaamheid@uithoorn.nl.