Update Armoedeaanpak Uithoorn en De Kwakel – nr. 5, september 2021

Inhoud

Pijlers van de Armoedenota Uithoorn - 1. Intensiever Samenwerken

Als pijlers van “De touwtjes aan elkaar knopen 2019-2022”, de Armoedenota van Uithoorn, zijn indertijd gekozen: 1. Samenwerken, 2 preventie en vroeg signalering, minder inwoners in de schulden, 3. Alle kinderen doen mee, 4. Inwoner centraal door ondersteuning op maat, 5. Effectiever schuldhulp verlenen. Samenwerken heeft niet voor niets de eerste plaats gekregen; samenwerken is een voorwaarde voor elke doelstelling. Tegelijk lijkt het een open deur. Samenwerken, dat dóe je toch gewoon? In deze update deel ik graag mijn gedachten bij de doelstelling “samenwerken”. In volgende updates sta ik graag stil bij de andere doelstellingen van de nota.

Waarom werken we samen? Samenwerken doen we om duplicatie en verspilling te beperken. En soms om een platform voor consensus te creëren: een gezamenlijke boodschap wordt beter gehoord door andere spelers. Via samenwerking, zo is het idee, kunnen we de inwoner van Uithoorn beter voorzien in haar of zijn behoeften. 

Maar wat ís samenwerken? Er zijn vele definities van samenwerken, afhankelijk van het werkveld, doel en spelers. Enig houvast biedt de gemene deler: samenwerken begint met het regelmatig uitwisselen van kennis en informatie rondom één gezamenlijk doel. In ons geval het voorkomen en bestrijden van armoede. Die kennis en ervaring kunnen we concreter maken door het delen van succesverhalen en praktijkvoorbeelden; onze “lessons learnt”. Daarmee inspireren we elkaar om met een nieuwe blik naar onze individuele praktijk te kijken. Het delen van “best practises” en “succesverhalen” zijn een steeds belangrijker onderdeel geworden in samenwerkingsverbanden. Zo is het beschrijven en delen van goede voorbeelden één van de vier ambities in de strijd tegen kinderarmoede. Zie ook in de lectuurbak het rapport “vervolgevaluatie bestuurlijke afspraken kinderarmoede”(I&O research, april 2021) met op pagina 55 “interesting practise”: pilot aanpak kinderarmoede scholen in Uithoorn. 

Wat is er nodig voor samenwerken? Naast een helder gezamenlijk doel en gedeeld belang (win-win), vraagt samenwerken om motivatie en vertrouwen van spelers onderling.  Kijken naar goede voorbeelden is inspirerend, tegelijkertijd is het ook leerzaam om je af te vragen  waarom iets niet is gegaan zoals gedacht, of waarom een bepaald initiatief niet de doelgroep heeft bereikt. We vertellen liever wat we goed doen dan wat we niet goed gedaan hebben. Naar mijn idee blijft daarmee een potentieel aan kansen om te leren onbenut. Soms leidt het zelfs tot verspilling, bijvoorbeeld omdat een project te snel wordt stopgezet, zonder goede reflectie over de oorzaak van het gebrek aan succes. Naar mijn overtuiging is de kracht van samen kijken -vanuit verschillende perspectieven, met verschillende expertise- dat je samen enorm veel kennis opdoet. 

Durven we het aan om samen te werken? Vertrouwen we elkaar Vertrouwen alle spelers elkaar voldoende om zichzelf bloot te geven en ook te delen wat niet goed gaat, en welke lessen hieruit geleerd (kunnen) worden? Ik zou graag van andere partners, spelers in het veld waarmee we samenwerken of nog gaan samenwerken, horen hoe zij dit zien. En hoe wij binnen de bestaande fora gezamenlijk kunnen reflecteren op wat er niet goed is gegaan, en te zien hoe dit beter kan. Ik ben heel benieuwd naar jullie mening over hoe samenwerking verder versterkt kan worden, en welke gedachten er zijn over het gezamenlijk leren van onze fouten. 

Jullie weten me te vinden!

Nathalie van Schagen,
beleidsadviseur Armoedeaanpak gemeente Uithoorn

Jeugdfonds Sport & Cultuur: een club voor elk kind

Op 6 september lanceerde het Jeugdfonds Sport & Cultuur de campagne ‘Kies een club’. Doel van de campagne is om kinderen van ouders die geen contributie of lesgeld kunnen betalen mee te laten doen aan sport, muziek, dans of andere culturele activiteiten.

Het lijkt zo normaal om naar voetbal, streetdance of een andere club te gaan. Toch is dat volgens de cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), voor 272.000 kinderen niet vanzelfsprekend; hun ouders hebben geen geld om het lidmaatschap of lesgeld van een club te betalen. Terwijl meedoen aan sport en cultuur op die leeftijd zo belangrijk is. Op de sportvelden of in de dans- of muziekscholen ontdekken kinderen wat ze leuk vinden. Ze maken nieuwe vrienden en doen waardevolle vaardigheden op waar ze hun leven lang wat aan hebben. Dat is belangrijk voor de mentale, fysieke en sociale ontwikkeling. Kinderen leren omgaan met winst en verlies, vergeten hun zorgen en vergroten hun zelfvertrouwen. 

Intermediairs

Via de campagne ‘Kies een club’ brengen we ouders in contact met een intermediair die een aanvraag kan doen voor lesgeld of clubcontributie. We werken nauw samen met Stichting Leergeld en intermediairs als wijkteammedewerkers, schuldhulpverleners of de juf of meester op school. Het Jeugdfonds Sport & Cultuur steunt kinderen en jongeren uit gezinnen waar te weinig geld is voor sport of cultuur. Contributie of lesgeld wordt direct betaald aan de club of vereniging. Het Jeugdfonds Sport & Cultuur is onderdeel van Sam& voor alle kinderen.

Meer weten? Samenwerken? 

Neem contact op met Jeugdfonds Sport & Cultuur Noord-Holland, Lennert Schuttenbeld of Arianne Niks, via noord-holland@jeugdfondssportencultuur.nl, of via (088) 880 08 88. Of kijk op de website jeugdfondssportencultuur.nl. De campagne ‘Kies een club’ loopt tot en met 30 september.

Diaconie: “Armenzorg is springlevend”

Diaconie is afgeleid van het Griekse woord diakonia. Het betekent dienst, dienen. Vanaf het allereerste begin heeft de kerk dit als een van haar belangrijkste taken gezien: het dienen van je naaste, van de mensen en van de wereld. De diakenen stimuleren de gemeenteleden naar elkaar om te zien. Ze komen op voor mensen die (financiële) problemen hebben en staan zwakkeren in de samenleving bij; dichtbij en wereldwijd. Tegenwoordig weten niet veel mensen meer dat de Diaconie nog springlevend is en achter de schermen veel nuttig werk verricht, gedaan door vrijwilligers. 

Diakenen hebben tijdens de vieringen een rol met onder andere voorbeden, collecte en Avondmaal. Zij stellen maatschappelijke problemen aan de orde en stimuleren de gemeenteleden om daarvoor actief aan oplossingen te werken. Voor de wereldwijde hulp worden de plaatselijke diaconieën bijgestaan door de landelijke professionele organisatie Kerk in Actie, die projecten uitvoert met lokale zusterorganisaties. 
 
De Diaconie wordt door niet-kerkelijken nog wel eens gezien als de traditionele 'armenzorg', die in onze moderne verzorgingsstaat niet meer nodig zou zijn. Maar helaas vallen er regelmatig mensen tussen wal en schip. De Diaconie kan dan soms toch helpen waar geen hulp geboden wordt en stem geven aan wie niet of onvoldoende gehoord worden. Daarom proberen we goed op de hoogte te zijn van wat er in onze lokale dorpsgemeenschap speelt. De Diaconie neemt altijd deel aan netwerkbijeenkomsten die de gemeente Uithoorn organiseert.   

Participatieplatform Sociaal Domein

Zo is daar de link naar het Participatieplatform Sociaal Domein Uithoorn. Het Sociaal Domein betreft bijna alles waar de inwoners van de gemeente Uithoorn in het dagelijkse leven mee te maken kunnen hebben. Te denken valt daarbij aan de domeinen van de jeugd, zorg en welzijn, bijstand en andere uitkeringen via de gemeente, schuldhulpverlening, vrijwilligerswerk, mantelzorg, werkgelegenheid, wonen (sociaal en ook begeleid wonen), onderwijs, etc. 
 
Hier treffen Diaconie en het PPSD elkaar voor een deel. Het PPSD brengt gevraagd en ongevraagd adviezen uit aan de gemeente. Vanuit mijn deelname als secretaris van de Diaconie PGU, zit ik samen met onze voorzitter Henk Mathlener, met meerdere sociale partners die actief zijn in de wijk Zijdelwaard een paar maal per jaar rond de tafel. Dat zijn waardevolle momenten voor mij als persoon, maar ook als lid van het PPSD. Zo worden de onderlinge contacten gelegd en onderhouden. Wat weer gunstig uitpakt om mee te denken over de adviesaanvragen die wij vanuit de gemeente Uithoorn krijgen. 
 
Bij het PPSD is het vaak beleidsmatig wat aan bod komt, bij de Diaconie is het vaak praktische hulp die geboden kan worden; zowel individueel als in groepsverband. Het laatste voorbeeld was het project Vakantietassen voor arme Uithoornse  basisschoolleerlingen; 130 tasjes die zeer welkom waren afgelopen zomervakantie.  

Sinds een jaar ben ik secretaris van de Diaconie van de protestantse gemeente te Uithoorn. Vanuit die functie heb ik ook zitting in het Participatieplatform Sociaal Domein Uithoorn. Uit beide haal ik veel energie. Ook al woon ik nog niet zo lang in Uithoorn, ik voel me er thuis en wil dienstbaar zijn in de lokale samenleving.  

Meer weten? Samenwerken?

Antoine van Mulukom, a.vanmulukom@pkn-uithoorn.nl.

Stichting ANDERS

Stichting ANDERS Amstelland verbindt hulpvragen van de allerkwetsbaarsten in de samenleving aan ondernemers die hiervoor in actie komen met hun eigen product, dienst of talent. 

Van de kapperszaak die moeders van de voedselbank knipt, tot een loodgieter die een lekkage verhelpt. Van een advocaat die een ouder iemand helpt met een juridische casus tot een woonwinkel die zorgt dat een gezin in goede bedden slaapt. ANDERS Amstelland is actief in de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Uithoorn, Ouder-Amstel, Diemen en Amsterdam Zuid-Oost.

Hoe werkt ANDERS?

Een hulpvraag aan stichting ANDERS verloopt als volgt:

  • De hulpvrager dienst samen met een begeleider of maatschappelijk werker een hulpvraag in via de website van stichting ANDERS
  • Stichting ANDERS beoordeelt op basis van de bestaande criteria of de hulpvraag in behandeling kan worden genomen
  • Waar mogelijk vindt er door inzet van vrijwilligers een huisbezoek plaats om de hulpvraag zo goed mogelijk te begrijpen
  • Stichting ANDERS benadert een ondernemer die bereid is het verschil te maken voor de hulpvrager
  • Stichting ANDERS begeleidt het proces richting een succesvolle ondersteuning
  • De hulpvrager wordt uitgedaagd om een goede daad te bedenken voor iemand in zijn omgeving en koppelt dit terug aan stichting ANDERS.

ANDERS vindt mensen en materialen 

Stichting ANDERS Amstelland verbindt mensen waarvoor geen reguliere voorliggende voorzieningen zijn aan ondernemers die bereid zijn hun product, dienst of talent voor hen in te zetten. Zo kan het zijn dat wij in samenwerking met andere instanties bv. de materialen leveren en een andere hulpverleningspartij de mensen. Soms zijn er meerdere hulpvragen bij één partij; dan spreken we af wie wat kan doen om gezamenlijk de problemen bij een hulpvrager op te lossen. Vanaf september 2021 zijn wij start gegaan in Uithoorn. Om samen met ondernemers uit Amstelland kwetsbare Uithoorners te helpen. 

Meer weten? Samenwerken? 

Welke hulpvragen pakken we op? En hoe kan je een hulpvraag indienen voor een cliënt? Of wil je als ondernemer iets betekenen voor de kwetsbare medemens? Meer weten, kennismaken of overleggen? Bel Bert Hoving, projectleider ANDERS Amstelland, op 06 4178 6122, of mail naar bhoving@stichtingANDERS.nl. Meer informatie vind je ook op stichtinganders.nl/amstelland.   

Nieuwe daklozen “onder de pannen”

Iedereen kan dakloos of thuisloos worden. Levensgebeurtenissen als een scheiding, baanverlies of faillissement zijn vaak de oorzaak. Dankzij het project “Onder de Pannen” kunnen inwoners van de gemeente Uithoorn sinds 1 juli een kamer verhuren aan iemand die tijdelijk geen onderkomen heeft. Legaal en met behoud van uitkering en huurtoeslag.

Met nieuwe daklozen wordt een nieuwe groep daklozen/thuislozen bedoeld, die op straat komt te staan, en waarvoor geen woonruimte beschikbaar is. Zo meldde het Noord Hollands Dagblad in augustus dat meer dan de helft van de huizenzoekers (59%) dakloos is geworden als gevolg van een relatiebreuk. Ze kunnen geen aanspraak maken op maatschappelijke opvang omdat zij worden geclassificeerd als zelfredzaam.

In 2015 startte de Regenboog Groep in Amsterdam met het project “Onder de Pannen”. Doel van het project is om tijdelijke woonruimte te bieden aan nieuwe daklozen zonder verslaving of psychiatrische problemen, zodat die snel “onder de pannen” zijn. De aanpak van de Regenboog Groep creëert daarbij een win-winsituatie. De nieuwe dakloze krijgt onderdak voor een jaar, om rust en overzicht terug te vinden. De verhuurder helpt iemand en verdient wat bij. Ook bewoners van een sociale huurwoning kunnen meedoen als verhuurder, ook als zij zelf een uitkering en toeslagen ontvangen. De medewerkers van de Regenboog Groep zorgen voor de screening en matching van huurder en verhuurder. Daarnaast helpen zij de huurder diens leven weer op de rit te krijgen en definitieve huisvesting te vinden.

Meer weten? Samenwerken?

Aanmelden als verhuurder of woningzoekende kan via onderdepannen.nl. Ook duo’s kunnen zich aanmelden: een dakloze met een bekende die een kamer beschikbaar stelt.

Belastinghulp van Uithoorn voor Elkaar

Inwoners van Uithoorn en De Kwakel met financiële vragen kunnen voor ondersteuning terecht bij Uithoorn voor Elkaar (UvE). Onze laagdrempelige, preventieve aanpak voorkomt (kosten voor) de inzet van duurdere zorg. Voor de diensten kunnen we bovendien rekenen op onze toegewijde vrijwilligers, die hun tijd vrijmaken om inwoners te helpen met hun geldzaken.
 
In deze Update lees je een casebeschrijving van een van onze diensten: de belastinghulp. 
Sharon (niet haar echte naam) meldt zich bij Erik Brons, coördinator belastinghulpvrijwilligers. Zij moet belastingaangifte doen; ook heeft Sharon brieven gekregen waarin staat dat ze eerder gekregen toeslagen deels moest terugbetalen. Erik koppelt Sharon aan een vrijwilliger, die in de papieren duikt en uitzoekt hoe het allemaal zit. Als vrijwilliger bij Uithoorn voor Elkaar is het voor hem ook beter mogelijk om met de Belastingdienst tot een oplossing voor de situatie te komen. Sharon heeft daarmee het overzicht over haar financiën terug; ze kan zelf weer verder. 

Inzetbaar voor alle situaties

Onze belastinghulp is het hele jaar door inzetbaar voor alle financiële (thuis)situaties. Denk aan verandering of verlies van werk, de komst van een kind, wijzigingen in de kinderopvang. Of het overlijden van een partner, verblijf in een verpleeghuis, een psychiatrisch ziekenhuis, of in detentie. Situatie bespreken? Aanmelden? Bel Erik Brons, (06) 186 439 39, of stuur een mail aan info@uithoornvoorelkaar.nu.

Onze andere diensten in het kort: 

Financieel Café - De Kuyper, Kuyperlaan 50, 1421VS, Uithoorn. Maak vooraf een afspraak via (0297) 30 30 44, dagelijks tussen 9:00 u.  en 12:00 uur; buiten deze tijden kan een voicemail worden ingesproken en bellen onze medewerkers terug. Budgetcoach/thuisadministratie: contact Danielle Franken, 06 8687 6305, of Erik Brons, (06) 186 439 39, of stuur een mail aan: info@uithoornvoorelkaar.nu.  

Meer weten? Samenwerken?

Bel Erik Brons, (06) 186 439 39, of stuur een mail aan info@uithoornvoorelkaar.nu

De Lectuurbak

Kamerrapport bestrijding kinderarmoede in Nederland 

Op 8 juli 2021 werd aan de Kamer de eerste rapportage gepresenteerd m.b.t. de 4 ambities voor bestrijding van kinderarmoede in Nederland. De Kamerbrief beschrijft de ontwikkelingen rondom ambities 1. en 3., respectievelijk: “Ieder kind dat opgroeit in een gezin met een laag inkomen kan meedoen”, en: “Inzicht in brede kansarmoede onder kinderen en knelpunten en kansen voor een integrale aanpak.” Aandachtspunt bij ambitie 1. is dat kinderen van werkende ouders onvoldoende worden bereikt en ondersteund. Aandachtspunt bij ambitie 3 is o.a. dat de ondersteuning van kinderen en gezinnen en de verbinding tussen de leefdomeinen meer centraal zouden moeten staan. En dat naast aandacht voor financiële steun meer aandacht nodig is voor de behoeften van het kind en persoonlijke begeleiding van het gezin. De Kamerbrief beschrijft welke stappen de demissionair minister alvast zet.
Kamerbrief met 1e rapportage ambities kinderarmoede | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Interessant: in de evaluatie van praktijkvoorbeelden komt de kinderarmoedeaanpak van Uithoorn terug (pagina 55 t/m 58). 
Vervolgevaluatie bestuurlijke afspraken kinderarmoede | Rapport | Rijksoverheid.nl

CPB-onderzoek naar gezondheidsrisico’s van schulden 

Wie met problematische schulden te maken krijgt, loopt een verhoogd risico op mentale gezondheidsklachten. Het voorkomen van schulden kan daarom gemiddeld 200 euro per persoon per jaar aan ggz-kosten besparen, becijfert het Centraal Planbureau (CPB) in een nieuwe publicatie. 
CPB: schulden leiden tot hogere ggz-kosten - Binnenlands Bestuur.

Ruimere mogelijkheden voor Wsnp-trajecten

Betere begeleiding en ondersteuning van mensen naar schuldhulptrajecten en meer mogelijkheden voor de rechter om af te wijken van de tienjaarstermijn wanneer mensen uit zo’n traject zijn gevallen. Deze stappen zegt staatssecretaris Dennis Wiersma toe in een brief aan de Nationale Ombudsman.
Ruimere mogelijkheden voor Wsnp-trajecten - Binnenlands Bestuur (2/8/2021).

Boek: “Zó werkt het sociaal domein”

Het sociaal domein is voortdurend in het nieuws. Maar weten we eigenlijk wel hoe het in elkaar zit? Hoeveel mensen maken er gebruik van? Hoe en welke geldstromen lopen tussen rijk, gemeenten, aanbieders en instanties als UWV, CAK en SVB? Wie zijn de toezichtzichthouders en welke wetten regelen wat? Antwoorden op deze en andere vragen staan in het nieuwste boek ”Zó werkt het sociaal domein' van het Platform Zó werkt de zorg. De VNG heeft de totstandkoming van de publicatie sterk gestimuleerd. “Zó werkt het sociaal domein” is het 9e boek van het Platform Zó werkt de zorg. Eerdere specials over bijvoorbeeld de Zorgverzekeringswet, de publieke gezondheidszorg, de gehandicaptenzorg en de GGZ hebben door hun bondige teksten en visuals al veel gemeenten bereikt.
Zie: argumentenfabriek.nl/nl/zowerkthetsociaaldomein
Een app met informatie over de zorg is vrij beschikbaar: https://app.zwdz.nl.

Oproep aan werkgevers voor deelname aan project “Geldzorgen signaleren”

Loonbeslagen, medewerkers die om voorschotten vragen en uitval door financiële stress? Ook als werkgever kom je soms in aanraking met de gevolgen van schulden bij je werknemers. In het project “Schulden in bedrijf” gaan bedrijven en organisaties samen met onderzoekers van de Hogeschool Utrecht  aan de slag met het ontwikkelen van manieren om  schulden bij werknemers te signaleren en bespreekbaar te maken. 
In leernetwerken doorlopen de bedrijven de aandacht voor geldzorgen te integreren in goed werkgeverschap via 4 stappen:

  1. Nadenken over het belang van signalering en verwijzen bij geldzorgen
  2. Opstellen van een eigen (beleids)voorstel
  3. Implementeren van het voorstel in de eigen organisatie
  4. Bijstellen van de uitvoering

Zie: Oproep Schulden in Bedrijf

Samenwerking tussen ketenpartners bij schuldhulpinterventies

Mensen met geldzorgen ervaren vaker een slechter gezondheid, een ongezondere leefstijl, chronische ziekten en psychische klachten. Deze mensen komen vaker bij de huisarts met niet-medische klachten. Tijdige verwijzing naar passende hulpverlening kan voorkomen dat de geldproblemen uit de hand lopen en de patiënt meer stress ervaart. Het helpt als de huisarts daarvoor met een vaste contactpersoon bij het wijkteam heeft. Deze conclusies worden uitgewerkt in het artikel van auteurs Karen Hosper en Sanne Niemer (Pharos) over het project “Samenwerking ketenpartners bij schuldhulpinterventies - Theory of change van de pilot samenwerking tussen huisartsen en sociaal wijkteam en/of schuldhulpverlening”.
Zie: Eerder uit de schulden; Samenwerking tussen gezondheidsprofessionals.

Webinar ‘ Signaleren van geldzorgen, hoe eerder, hoe beter’

Geldzorgen leiden vaak tot stressklachten, slapeloosheid, en besluiteloosheid en inactiviteit door het verliezen van het overzicht. Deze signalen zijn vaak al in een vroeg stadium zichtbaar, bijvoorbeeld voor een huisarts, straatdokter of voor een werkgever. Maar ‘(vroeg)signaleerders’ zijn geen schuldhulpverleners... Wat kunnen deze twee partijen van elkaar leren? En hoe kunnen er samen voor zorgen dat mensen met geldzorgen de juiste hulp krijgen? 

Antwoorden op die vragen worden gegeven tijdens het webinar ‘Signaleren van geldzorgen, hoe eerder, hoe beter’ van Schouders Eronder. Schouders Eronder is een samenwerkingsverband tussen Divosa, Landelijke Cliëntenraad, NVVK, Sociaal Werk Nederland en VNG. Met dit webinar willen we potentiële vinders en signaleerders bewust maken van, en de impact die het hebben van geldproblemen heeft op het leven van mensen. En hen handvatten meegeven om alert te zijn op vroege signalen, zodat zij eerder in actie kunnen komen. Andersom leren schuldhulpverleners wat potentiële vinders en signaleerders nodig hebben om effectief te kunnen doorverwijzen.

Meld je aan voor het webinar ‘Signaleren van geldzorgen, hoe eerder, hoe beter’, op dinsdag 12 oktober van 10:00-11:30 uur. Het webinar is kosteloos en voor iedereen toegankelijk.