Column van de burgemeester: Goede voorbereiding is het halve werk

In deze column neem ik u graag mee in wat ik als burgemeester meemaak, wat er speelt in onze gemeente en welke vragen inwoners mij stellen.

Vorige week vroeg iemand of wij als gemeente goed voorbereid zijn op een eventuele grote ramp. Zij wilde ook weten hoe wij ons voorbereiden als er onverhoopt iets gebeurt. De vraag kwam toevalligerwijs een dag nadat ik samen met collega’s een crisistraining op het gemeentehuis had bijgewoond. In deze column vertel ik er meer over.

Goede voorbereiding is het halve werk  

Als gemeente moeten we ons natuurlijk goed voorbereiden op rampen, ongeregeldheden of (grote) crises. Daarom worden er geregeld kleine én grote crisistrainingen georganiseerd. Zo weten we wat we moeten doen als er zich echt een groot incident voordoet. Natuurlijk zullen er altijd onverwachte situaties zijn, maar een goede voorbereiding is het halve werk.  
Vorige week hadden we in de raadzaal een bijzondere training. Deze werd georganiseerd door de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, waar wij onderdeel van zijn. Het onderwerp: hoe bereiden we ons voor op langdurige stroomuitval? 

Misschien denkt u: is dat nodig? Het antwoord is: ja. Stroomuitval kan door veel verschillende oorzaken ontstaan. Soms door iets groots, maar meestal door iets eenvoudigs: een kabel die beschadigd wordt door blikseminslag, zware regen onderhoudswerkzaamheden of een transformator die doorbrandt. Of overbelasting van het netwerk; daar maken we met z’n allen steeds meer gebruik van. 
Een korte stroomstoring is meestal wel te overzien. Maar wat als het langer duurt, misschien zelfs dagen? Daar ging deze training over.  

Aan tafel zaten naast mijzelf, onder andere het Openbaar Ministerie, politie, brandweer, de locoburgemeester Ferry Hoekstra, onze communicatieadviseurs en veiligheidsadviseurs, de GHOR (die de geneeskundige hulpverlening bij rampen coördineert).  
Samen hebben we nagedacht over de gevolgen van een langdurige storing. Dat is meer dan je denkt: niet alleen communicatie, maar ook praktische zaken zoals de uitval van liften en medische apparatuur thuis, de waterdruk die wegvalt en stoplichten die niet meer werken. Eigenlijk komt het dagelijks leven grotendeels tot stilstand.  

Hoe houden we contact?

Tijdens de training stonden verschillende vragen centraal. Hoe houden we bijvoorbeeld contact met inwoners als de normale kanalen uitvallen? Want zonder stroom werken telefoons, computers en internet niet. Uw telefoonbatterij kan het misschien nog even doen, maar zonder internet en netwerkverbinding is het direct al lastig om informatie te krijgen of te delen. Daarom hebben we gekeken naar alternatieve manieren van communiceren: via vooraf gemaakte pamfletten, posters en flyers, of met speakerauto’s die boodschappen kunnen omroepen.  

Leren van ervaringen 

We hebben ook gekeken naar ervaringen in Spanje en Portugal, landen die recent te maken kreeg met grote stroomstoringen. Daar bleek hoe belangrijk het is om vooraf afspraken te maken en inwoners te laten weten waar ze terecht kunnen voor informatie en hulp. Binnen onze gemeente werken we daarom aan het opzetten van een noodsteunpunt, waar inwoners naartoe kunnen als zij hulp nodig hebben. Alle gemeenten in Nederland zijn hiermee bezig, maar de precieze invulling van zo’n steunpunt moeten we nog verder uitwerken.  

Daarnaast hebben we besproken dat we in zo’n situatie niet alleen als overheid kunnen handelen. We hebben mankracht vanuit de samenleving nodig. Inwoners die hun kwetsbare buren helpen, maar ook aan sleutelfiguren in wijken en verenigingen die kunnen ondersteunen. Denk aan het ophangen en uitdelen van de flyers en posters waar ik het net over had. In een noodsituatie zijn er altijd extra handen nodig, en we denken er nu al over na hoe we dat het beste kunnen organiseren.  

Campagne Denk Vooruit

Die voorbereiding sluit aan bij de landelijke campagne ‘Denk Vooruit’. Die campagne benadrukt dat het verstandig is om stil te staan bij wat u zelf kunt doen in geval van een noodsituatie. Door bijvoorbeeld een noodpakket aan te schaffen met water, een zaklamp, batterijen of een radio op batterijen. Kleine dingen die een groot verschil kunnen maken als er geen stroom is. Kijk ook eens op denkvooruit

Mijn boodschap aan u: wees voorbereid. Kijk hoe u zichzelf en uw gezin kunt helpen als de stroom uitvalt. Wij bereiden ons ook voor, zodat we klaarstaan als het nodig is. En mocht het ooit gebeuren, dan weet u dat de gemeente en de hulpdiensten er alles aan doen om u te informeren en te ondersteunen.  

Pieter Heiliegers, burgemeester van de gemeente Uithoorn